Op 10 december overhandigden de voorzitter van SGW, Ida Spelt, en de secretaris, Yvonne Kubbinga de wisselprijs aan Mariska Koning, directeur van De Wassenaarse Bibliotheek. De prijs bestaat uit een keramiek gemaakt door Diana Stijger en in 2008 ter beschikking gesteld door onze plaatsgenote Mieke van den Berg. Een jaar lang krijgt de plaquette een prominente plaats in de bibliotheek.

De wisselprijs wordt uitgereikt aan een persoon, organisatie of instelling in Wassenaar die zich, naar de mening van SGW, op bijzondere wijze inzet voor mensen met een beperking. In Nederland heeft een op de tien mensen een matig ernstige verstandelijk en/ of lichamelijke beperking. Dus ook in Wassenaar. De criteria waaraan voor de prijs moet worden voldaan zijn in het kort een combinatie van fysieke, sociale en digitale toegankelijkheid. Van belang is dat mensen met een beperking fysiek goede toegang hebben tot gebouwen, ruimtes, instellingen. Hoe is bijvoorbeeld de toegankelijkheid per rolstoel of scootmobiel? Is er een aangepast toilet? Kan men er altijd terecht? Onder sociale toegankelijkheid wordt verstaan: gastvrijheid voor iedereen, prettige en vriendelijke ontvangst. De bibliotheek biedt veel, ook in deze bijzondere periode.  Het is een plek voor ontmoeting, ontwikkeling en debat, voor iedereen. Er zijn o.a. spelletjesmiddagen voor ouderen, ontmoetingen voor mensen met een verstandelijke beperking, schrijfcursussen. En er is vrije toegang om een krant, boek of tijdschrift te lezen. Digitale toegankelijkheid betekent toegang tot internet, maar ook daadwerkelijke ondersteuning om dat te kunnen leren. 

Dat alles is te vinden in de Wassenaarse Bibliotheek, waar de deskundige en vriendelijke medewerkers iedereen steeds graag van dienst zijn. 

In haar korte toespraak bij de uitreiking sprak Ida Spelt dan ook namens de achterban van SGW dank uit voor de rol van de Bibliotheek, die  daarmee van wezenlijke betekenis is in de Wassenaarse samenleving.  Als u een persoon, organisatie of instelling wilt voordragen voor de wisselprijs 2021 kunt u via de website (www.sgwassenaar.nl/contact) een mail met argumenten sturen.

Inleiding

Om een beter inzicht in de groep van mensen met een beperking in Wassenaar te krijgen, heeft de SGW in de zomer van 2020 een enquête opgesteld en deze op diverse manieren onder de aandacht van het Wassenaarse publiek gebracht.

Op 21 augustus is de enquête afgesloten nadat tenminste 2 weken al geen reacties meer waren binnengekomen. Hoewel op voorhand geschat werd dat tenminste 150 personen in aanmerking kwamen om de enquête in te (laten) vullen, hebben uiteindelijk 32 personen dat ook daadwerkelijk gedaan. Of de reacties een representatief beeld van de doelgroep geven, lijkt daarmee twijfelachtig. Toch denken we dat met name de vaker voorkomende reacties een waardevolle start voor verder beleid en actie kunnen zijn.

Getalsmatige uitkomsten

Op de vraag naar het soort aandoening gaf men (meerdere gelijktijdige antwoorden mogelijk) het volgende aan. Motorisch 40.6 %, chronisch 40.6 %, verstandelijk 37.5 %, niet-aangeboren-hersenletsel 9.4 %. Bij Anders (18.8 %) noemde men ondermeer spierziekte, PTSS, Down en Autisme.

Op de vraag hoe lang men de beperking heeft, antwoordde men: vanaf de geboorte 59.4 %, al meer dan 10 jaar 31.3 % en minder dan 10 jaar 9.3 %.  

Verder bleek 50 % van de invullers vrouw, 40.6 % man en 9.4 % wilde geen opgave doen.  

De leeftijd van de invullers varieerde van jonger dan 12 tot 78 jaar. Naar leeftijdsklassen verdeeld was 10.3 % jonger dan 15 jaar, 20.7 % tussen 15 en 30 jaar, 24.1 % tussen 31 en 50 jaar, 20.7 % tussen 51 en 65 jaar en tenslotte was 24.1 % ouder dan 65 jaar.

De woonsituatie werd als volgt aangegeven. Samen met partner/gezin leeft 34.4 %, bij de ouders woont 25 %, in een woonvoorziening/instelling verblijft 15.6 %, alleenstaand is 9.4 %, terwijl men eveneens in 9.4 % zelfstandig met zorg is. Andere vormen zijn deels woonvoorziening/deels bij ouders en professionele zorg.

Tot slot deed het ons als SGW plezier te lezen dat 71.9 % in meer of mindere mate bekend bleek te zijn met SGW en haar activiteiten.

Inhoudelijke antwoorden

Welke zorgverleners zijn betrokken? Op deze vraag antwoordde 12.5 % geen contact met een zorgverlener te hebben. De overigen hebben met name met hun huisarts, specialist en fysiotherapeut te maken, terwijl vaak ook nog ADL zorgverleners worden genoemd.  

De vragen over mogelijke probleemgebieden (Sociaal, Emotioneel/ Gezondheid, Sport, Bewegen/ Mobiliteit, Participatie/ Discriminatie/ Inclusie/ Huisvesting/ Overige)  werden alle uitvoerig van een reactie voorzien.

Op Sociaal en Emotioneel gebied gaf 43.8 % aan geen problemen te hebben. De overigen geven uiteenlopende problemen aan als eenzaamheid, onbegrepen worden en gevoelens van frustratie om wat men niet meer kan.

Op het gebied van Gezondheid, Sport, Bewegen gaf slechts 6.3 % aan geen problemen te ervaren.  De overigen geven met name aan dat de mogelijkheid tot aangepast sporten voor hen in Wassenaar ontbreekt, dat informatie daarover ontbreekt en dat aangepast vervoer naar reguliere sportactiviteiten problematisch is. Ook wordt genoemd dat bewegingsactiviteiten als wandelen, dansen of een soos voor de doelgroep in Wassenaar ontbreken.

Rond Mobiliteit en Participatie geeft 25 % aan geen problemen te ervaren.  De overigen maken melding van de lange wachttijden van de Regiotaxi, de slechte toegankelijkheid van winkels en restaurants, de slechte toestand van trottoirs voor rolstoelgebruikers. Tot slotte wordt ook nog het tekort aan speciale gereserveerde parkeerplaatsen genoemd.

Discriminatie is voor 71.8 % van de invullers geen issue.  Waar dat wel ervaren wordt, meldt men uiteenlopende zaken waar onvoldoende met mensen met een beperking rekening wordt gehouden. Variërend van over trottoirs hangend tuingroen, op het trottoir liggende dikke oplaadkabels tot het gebruik van het negatieve woord “invalide”.  Daarnaast wordt het onbegrip genoemd als de beperking niet of niet duidelijk waarneembaar is. Tot slot worden nog vervoersproblemen bij obesitas en te vroeg in de ochtend geplande activiteiten genoemd.

Op het gebied van Inclusie ervaart 50 % geen problemen. De andere 50% geeft uiteenlopende probleemervaringen aan.  Bijvoorbeeld het steeds opnieuw voor overheid en gezondheidszorg de eigen onveranderlijke situatie moeten toelichten. Of de vereenzaming die specifiek in deze Coronatijd optreedt bij deze kwetsbare groep. Ook genoemd, het gebrek aan werkaanbod in Wassenaar voor de doelgroep. Tot slot, het vinden van aansluiting bij kinderen zonder beperking (hoewel dat via contacten op school deels wel lukt).

Over Huisvesting heeft 62.5 % geen problemen te melden. Bij de overigen ook hier weer een variatie aan ervaringen. Zo geeft men aan dat er geen woonvorm is voor mensen met een normaal IQ, die veel extra begeleiding nodig hebben. Ook zegt men dat het wonen met een beperking in de Bonte Oslaan onvoldoende onder de aandacht wordt gebracht. Verder dat koophuizen in Wassenaar voor mensen met een lichamelijke beperking onbetaalbaar zijn.  Tenslotte dat Wassenaar onvoldoende woonplekken voor mensen met een meervoudige beperking heeft.

Probleem op een Ander gebied ervaart 62.5 % niet. De overigen geven aan dat men vriendschap mist. Dat bureaucratie op vele gebieden (o.a. vervoer, allerlei regelingen) overheerst, waarbij men een centrale regisseur/consulent aanbeveelt. Dat men financiële zorgen heeft. Dat de gemeente haar beloften inzake huisvesting niet nakomt. Tenslotte nog dat men erg lang moet wachten tot een rolstoel die kapotgaat weer gerepareerd is.    

Op de vraag of men zich voldoende ondersteund voelt door de zorgverlener antwoordt 65.6 % positief, terwijl 9.3 % het niet van toepassing verklaart. De overigen noemen het gevoel dat men zich soms te veel moet aanpassen aan de mogelijkheden van de zorgverlener, dat ook het eigen gezin aandacht verdient, dat af en toe een wakend oog van de huisarts gemist wordt en dat het steeds te lang duurt als extra hulp benodigd is.    

Op de vraag of men zich voldoende ondersteund voelt door de rijksoverheid antwoordt 28.1 % positief, terwijl 15.6 % geen oordeel geeft. De overigen geven een veelheid aan reacties. Genoemd worden de steeds veranderende regels voor het PGB, noodzakelijke medicatie die niet wordt vergoed, onzekerheid door wijzigende wet- en regelgeving, het niet werken van de Participatiewet en het tekort aan voldoende woonplekken. Tenslotte wordt een aantal malen aangegeven dat men onvoldoende zicht heeft op de ondersteuning die men vanuit de rijksoverheid zou kunnen krijgen.

Op de vraag of men zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente Wassenaar antwoordt 37.5 % positief, terwijl 6.3 % geen oordeel geeft. Ook hier geven de overigen een groot aantal reacties. Vervoer wordt soms als een probleem ervaren. Daarnaast mist men de enige jaren geleden afgeschafte reiskostentoeslag en de vergoeding voor extra zorgkosten. Dat geldt ook voor sportfaciliteiten en een activiteitencentrum. Wat nog opvalt is dat de ervaringen met de Wmo variëren van heel goed tot heel slecht.  

Van de ondervraagden zegt 75 % wel een idee voor verbetering in de gemeente te hebben. De vele ideeën lopen van meer mogelijkheden voor wonen en dagopvang tot het vergroten (ook op scholen) van het bewustzijn wat het betekent met een beperking te leven. Andere ideeën betreffen het toegankelijker maken en houden van trottoirs, fietspaden en winkelgebied, het aanbieden van goede parkeerplaatsen, het beter faciliteren van rolstoelgebruikers die met de bus willen, het aanbieden van hulp bij kleine klusjes/boodschapjes. Een agenda voor sociale inclusie zou welkom zijn en ook één loket waar men voor alle vragen terecht kan.   

Omdat contactgegevens van onze doelgroep ontbreken is deze enquête via de media aan onze doelgroep gepresenteerd. Verder zijn onder meer huisartsen, apothekers, fysiotherapeuten, thuiszorgorganisaties en vrijwilligers en het zwembad benaderd met het verzoek de enquête onder de aandacht te brengen. Indien van toepassing kon ook een ouder, familielid of belangenbehartiger deze enquête voor een betrokkene invullen.

Op maandag 7 september heeft Ida Spelt, voorzitter SGW, de doelstellingen van de SGW en de resultaten
van de enquete gepresenteerd aan de deelnemers van Sociaal Kontakt Wassenaar.

De uitkomsten van de enquête

Statistisch heeft 1,7 miljoen Nederlanders (1 op de 10) een matig/ ernstige beperking. Op basis van de responses (32) wordt niet duidelijk hoe groot de doelgroep in Wassenaar is. De inschatting van SGW was dat het in Wassenaar over 150 tot 200 personen zou gaan met een verstandelijke beperking. Het aantal mensen met een matig tot ernstige lichamelijke beperking zou meer dan 1500 moeten zijn.

SGW is verheugd dat de respondenten zeer uitgebreid de moeite hebben genomen ons te laten weten welke problemen zij tegenkomen. Deze komen overeen met wat in de literatuur hierover bekend is.

Erkenning en begrip is waar het in onze samenleving nogal eens aan schort bij een zichtbare en niet-zichtbare beperking.
Behoefte aan contact met leeftijdgenoten wordt gemist.

De informatievoorziening in het doolhof van de vele wetten en regels wordt als probleem ervaren.

Centrale plek voor informatie over beweegmogelijkheden wordt gemist.
Veel sportclubs hebben geen mogelijkheden voor mensen met een beperking.
Verkeer en vervoer zijn struikelblokken, belemmeringen op trottoirs, slecht wegdek, etc.

Specifieke problemen met betrekking tot invalidenparkeerplaatsen, aantal en grootte, worden genoemd.
Deels zijn onze lokale winkels en horeca niet goed toegankelijk. Ook is er meer behoefte aan aangepaste woonvoorzieningen voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking, verspreid over de gemeente.

Fysieke of digitale samenkomst voor mensen met een beperking wordt gemist.

Op de website is de uitgebreide versie met de resultaten van de enquête te lezen.

Wat gaat SGW doen?

De acties die SGW op basis van de enquête heeft opgenomen in het jaarplan 2020/2021 zijn onder meer:

Op deze wijze kan SGW meedenken in verbeteren van beweegmogelijkheden van alle mensen met een beperking, ongeacht leeftijd.

Ook zal aandacht gevraagd worden voor de sociale aspecten voor mensen met een beperking.

De website van SGW zal opgefrist worden.

SGW gaat dit najaar weer een toegankelijkheidsprijs uitreiken aan die persoon of organisatie die op
bijzondere wijze heeft bijgedragen aan verbetering van de situatie voor mensen met een beperking.

De resultaten van de uitslag van de enquête, kunnen hieronder bekeken worden.

De pdf kan hier gedownload worden.

Artikel De Wassenaarse Krant 24 juni 2020

Nieuwe voorzitter Ida Spelt (zie foto) wil Stichting Gehandicapten Wassenaar (SGW) een nieuwe impuls geven. Door middel van een enquête hoopt de stichting een beter beeld te krijgen van haar doelgroep en op welke manier SGW kan inspelen op de wensen en noden van de doelgroep.

SGW bestaat 41 jaar en heeft sinds januari 2020 een nieuwe voorzitter. Ida werd benaderd door haar voorganger, Jisk Heslinga. Tot haar verrassing kwam ze erachter dat ze tijdens haar werkzaamheden als huisarts in Wassenaar weinig te maken gehad heeft met mensen met een beperking. “Ik ben 40 jaar huisarts geweest en realiseerde me dat ik weinig van deze doelgroep weet. Veel van hen zijn al onder begeleiding van een gespecialiseerde arts en komen dus weinig bij een huisarts.”

Na haar aanstelling als voorzitter ondervond ze dat de stichting geen duidelijk zicht heeft op de doelgroep en mede daardoor geen goed zicht op wie ze in Wassenaar vertegenwoordigt. Om die reden heeft Ida samen met het bestuur besloten een enquête te houden. “We hebben allereerst de gemeente om informatie over de doelgroep gevraagd maar dat leverde weinig op, net als de landelijke getallen. Onze doelgroep zijn mensen met lichamelijke en verstandelijke beperkingen.

SGW is de belangenbehartiger van mensen met een beperking in Wassenaar. Iedereen heeft recht op een prettige leefomgeving en de gemeente moet (en wil) daarin meewerken.” Om de belangen te kunnen behartigen heeft de stichting de juiste informatie en wensen van deze mensen nodig. Door een enquête op haar website te zetten wil ze alle mensen met een beperking die in Wassenaar woonachtig zijn de kans geven om hun stem te laten horen.

In de vragenlijst staan vragen als ‘Welke problemen ervaart u en wat heeft u nodig?’ en ‘Heeft u ideeën om de situatie in Wassenaar te verbeteren?’. Ida vertelt: “We willen leren kijken door de bril van mensen met een beperking.”
De stichting ziet ook dat er in de gemeente dingen goed gaan zoals de toegankelijkheid van het dorp en het parkgebied dat goed met een rolstoel begaanbaar is. Maar wel ontbreekt nog een openbaar invalidentoilet. Daarnaast wil het bestuur, dat naast Ida uit nog vier leden bestaat waarvan drie een kind met een verstandelijke beperking hebben en één zelf lichamelijk beperkt is, kijken naar mogelijke samenwerkingen met andere partijen of gemeentes. “We zijn aan het onderzoeken hoe we de stichting kunnen herinrichten en kijken dus ook naar mogelijke samenwerkingen.”

Op het strand is een mooi initiatief: daar zijn de Jutters, Tiralo en de Easy Roller van SGW te vinden bij parkeerterrein Zeelust. Dat zijn aangepaste strandrolstoelen (Jutters) en een strandlooprek (Easy Roller) met extra dikke banden die makkelijk over het strand rollen. Met de Tiralo kan zelfs de zee ingegaan worden. Zo kunnen mensen die niet mobiel zijn ook van een dagje strand genieten. Graag maakt SGW zich hard voor meerdere voorzieningen en roept daarom alle mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking op om de enquête in te vullen. Als men niet zelf in staat is om de vragenlijst in te vullen, dan kan een mantelzorger of begeleider wellicht ondersteunen. De enquête kan worden ingevuld via de website tot en met 15 augustus 2020.